Kuantile
Tahvil Durasyonu ve DV01: Faiz Riskinizi Tek Sayıyla Ölçün
Tahvil yatırımcısının en sık yaşadığı sürpriz şudur: "Devlet tahvili aldım, garantili sanıyordum — fiyatı neden düştü?" Cevap tek kelime: durasyon. Vade sonuna kadar tutarsanız anaparanız (ihraççı riski hariç) yerindedir; ama vadeden önce satmanız gerekirse fiyat, piyasa faiziyle ters yönde hareket eder. Bu hareketin şiddetini ölçen sayı durasyondur.
Durasyon sezgisel olarak nedir?
Macaulay durasyonu, tahvilin nakit akışlarının (kuponlar + anapara) ağırlıklı ortalama bekleme süresidir; yıl cinsinden ifade edilir. Modified duration ise bunun pratiğe çevrilmiş hali: faiz 1 puan (100 baz puan) arttığında fiyatın yaklaşık yüzde kaç düşeceğini söyler. Modified duration'ı 3 olan bir tahvil, faiz %40'tan %41'e çıktığında kabaca %3 değer kaybeder.
DV01: riskin TL karşılığı
Kurumsal masaların dili DV01'dir: faizde 1 baz puanlık (0,01 puan) artışın portföyde yarattığı TL kaybı. Kuantile, tahvil sepetinizin toplam DV01'ini hesaplar ve ayrıca −100, +100, +300, +500 baz puanlık şok senaryolarının TL etkisini tablo halinde gösterir. "TCMB 500 baz puan artırırsa tahvillerim ne kaybeder?" sorusunun cevabını saniyeler içinde alırsınız.
Kupon ve vade durasyonu nasıl etkiler?
- Vade uzadıkça durasyon artar: 10 yıllık tahvil, 1 yıllık bonodan kat kat faiz-hassastır.
- Kupon yükseldikçe durasyon kısalır: yüksek kupon paranızı erken geri vermeye başlar. %35 kuponlu bir 2 yıllık Türk tahvilinin durasyonu bu yüzden ~1,6 yıla iner; kuponsuz bononun durasyonu vadesine eşittir.
Türkiye pratiği: yüksek faizin gizli konforu
Faizlerin %40'lar civarında olduğu bir ortamda aynı vadenin durasyonu, faizin %4 olduğu ortamdakinden belirgin kısadır (iskonto etkisi). Yani yüksek faiz ortamı, tahvil fiyatının faize duyarlılığını bir miktar yumuşatır — ama 500 baz puanlık şokların da o ortamda daha olası olduğunu unutmayın. Kuantile'e tahvilinizin fiyatını, kuponunu ve YTM'sini girin; makul fiyatı, durasyonu ve şok tablosunu birlikte görün. Girdiğiniz YTM ile hesaplanan "makul fiyat" piyasa fiyatından belirgin sapıyorsa, ya YTM'yi yanlış girmişsinizdir ya da piyasa size bir şey söylüyordur.
Tahvilinizin durasyonunu hesaplayın →