Kuantile
TEFAS Fonları Portföyde Nasıl Takip Edilir?
Türkiye'de yatırım fonu almanın standart adresi TEFAS'tır: yüzlerce hisse, borçlanma, kıymetli maden ve serbest fon tek platformda işlem görür. Fonlar zahmetsiz çeşitlendirme sunar; ama çoğu yatırımcı fonunu aldıktan sonra iki soruyu cevapsız bırakır: bu fon portföyümün riskine ne katıyor ve diğer varlıklarımla ne kadar örtüşüyor?
Fon fiyatının ritmi: neden "dünkü" fiyatı görürsünüz?
Hisse senedinin aksine fonun tek bir günlük fiyatı vardır: gün sonunda hesaplanan birim pay değeri, ertesi sabah (genelde 09:00-09:30 civarı) ilan edilir. Yani öğlen baktığınız fon fiyatı aslında dünün kapanışıdır. Kuantile bu ritme uyum sağlar: rapor mailleri piyasa kapanışı sonrası akşam gönderilir ve fonun ilan edilmiş en güncel fiyatı kullanılır. Alım-satım talimatlarında da aynı gecikme geçerlidir — bugün verdiğiniz alım, yarının (bazı fonlarda daha ileri bir günün) fiyatından gerçekleşir.
Fonun içini görmeden risk yönetilmez
"Teknoloji fonu + ABD hissesi + BIST30 fonu + banka hissesi" tutan bir portföy, sahibinin sandığından çok daha konsantre olabilir: teknoloji fonunun ilk 10 pozisyonu zaten Apple-Nvidia-Microsoft'sa, ayrıca tuttuğunuz Apple ile üst üste biner. İki pratik önlem:
- Fonun aylık portföy dağılım raporuna (KAP/TEFAS sayfasında yayınlanır) yılda birkaç kez göz atın; ilk 10 pozisyonu ezbere bilin.
- Kuantile'in korelasyon matrisinde fonunuzun diğer varlıklarınızla korelasyonuna bakın. 0,9 üzeri bir değer, o fonun size çeşitlendirme değil tekrar sattığını söyler.
Kuantile'de fon takibi
Uygulamada "TEFAS Fonu Ekle" bölümüne fon kodunu (ör. AFT, TCD) yazmanız yeterli; fiyat geçmişi TEFAS'tan çekilir, fon diğer varlıklarınızla aynı TL tabanında değerlenir, VaR ve stres testlerine dahil edilir. Fonlu portföylerde iki uyarıyı akılda tutun: TEFAS verisi en fazla ~5 yıl geriye gider, bu yüzden 2008 gibi eski senaryolarda fonlar "kapsam dışı" görünebilir; ve genç fonların kısa geçmişi, tarihsel yüzdelik hesaplarını daha az anlamlı kılar.
Ücretleri küçümsemeyin
Fonun yıllık toplam gider oranı %2 ile %3,5 arasında değişebilir; on yıllık birikimde bu fark, getirinizin ciddi bir dilimini yönetim şirketine taşır. Benzer içerikli iki fondan gider oranı düşük olanı seçmek, çoğu zaman en garantili "alfa"dır.
Fon fiyatı mı, fon getirisi mi?
TEFAS fonlarının riskini ölçerken kritik nokta, dağıtılan getirileri de hesaba katmaktır. Bir fonun pay fiyatı sabit görünürken fon aslında kazandırıyor olabilir; ya da tam tersi. Kuantile fonun geçmiş toplam getiri serisini kullanır — yani fiyat değişimini doğru şekilde ölçerek fonun gerçek günlük getirisini portföyünüzün risk hesabına katar. Böylece fon, hisse veya altın gibi diğer varlıklarla aynı, tutarlı çerçevede değerlenir.
Stil analizi nasıl çalışır?
Bir fonun adı size ne yaptığını tam anlatmaz. "Değişken fon" aslında ağırlıklı hisse tutuyor olabilir; "karma fon" büyük ölçüde mevduatta oturuyor olabilir. Kuantile'in stil analizi, fonun getiri davranışına bakarak onu hisse, döviz, altın ve faiz gibi temel risk faktörlerine göre çözümler — yani "bu fon fiyat hareketiyle en çok neye benziyor?" sorusunu istatistiksel olarak yanıtlar. Bu, prospektüsteki etikete değil, fonun gerçek risk parmak izine dayanır.
İç içe risk ve saklı maruziyet
Fonlar diğer fonları, türevleri veya döviz pozisyonlarını içerebilir. Bu yüzden "üç farklı fon aldım, çeşitlendim" demek aldatıcı olabilir: üçü de aynı BIST hisselerine ya da aynı döviz bahsine maruz olabilir. Kuantile fonları tek tek değil, portföyün bileşen VaR hesabında bir araya getirerek gerçek örtüşmeyi ortaya çıkarır — böylece kağıt üzerindeki çeşitliliğin arkasındaki gizli yoğunlaşmayı görürsünüz.
Fonlarınızı portföyünüze ekleyin →