Gram Altın mı, Ons Altın mı? TL Yatırımcısı İçin Gerçek Fark
"Altın aldım" cümlesi Türkiye'de iki çok farklı pozisyonu anlatabilir: ons altın (dolar cinsinden küresel fiyat) ve gram altın (onsun TL'ye çevrilip 31,1035'e bölünmüş hali). İkisi aynı metale bakar ama TL bazlı bir portföyde bambaşka roller oynarlar.
Gram altın = ons × kur ÷ 31,1035
Gram altının TL fiyatı iki motorla hareket eder: küresel ons fiyatı ve USD/TRY kuru. Onsun sabit kaldığı ama kurun %10 yükseldiği bir ayda gram altın da ~%10 yükselir. Bu yüzden gram altın, saf bir "altın bahsi" değil, yarı altın yarı döviz melez bir pozisyondur. Türk yatırımcısının gram altını bu kadar sevmesinin sebebi tam da budur: tek kalemde hem küresel güvenli limana hem TL değer kaybına karşı korunmaya girmiş olur.
Portföy içindeki davranış farkı
Kuantile'de iki altını da ayrı varlık olarak tutabilirsiniz; korelasyon matrisi farkı çıplak gözle gösterir. TL bazında bakıldığında gram altının BIST ile korelasyonu, kur şoku günlerinde negatife döner (borsa düşerken kur ve dolayısıyla gram altın fırlar) — 2018 ve 2021 stres senaryolarında gram altın barının yeşil çıkması bundandır. Ons pozisyonu (dolar hesabında tutuyorsanız) bu TL kalkanını sağlamaz.
Hangisi "daha iyi"?
Sorunun cevabı neye karşı korunmak istediğinize bağlıdır:
- TL alım gücünü korumak birincil derdinizse gram altın doğal tercihtir; kur ve ons aynı anda düşmedikçe (nadir görülen bir kombinasyon) değerini korur.
- Küresel kriz hedge'i arıyorsanız ve harcamalarınız dövizdeyse ons pozisyonu daha temiz bir bahistir.
- İkisini birden tutmak da meşrudur — ama korelasyonları yüksektir; matrise bakıp toplam altın ağırlığınızı tek kalem gibi değerlendirin.
Kuantile'de gram altın nasıl hesaplanır?
Gram altının uzun tarihli, güvenilir tek bir fiyat serisi bulunmadığından Kuantile bunu şeffaf bir formülle türetir: küresel ons fiyatı (GC=F) × USD/TRY ÷ 31,1035. Böylece yalnızca güncel fiyat değil, VaR ve stres testlerine giren tam tarihsel seri de tutarlı olur. Kuyumcudaki gram fiyatı işçilik ve makasla bundan birkaç lira sapabilir; analiz için önemli olan serinin dinamiği, kuyumcu makası değildir.
Gram altını portföyünüze ekleyin →